
... liggen bij mij in de kunstopslag. A3n heeft er ook nog één van hangen, de vaas met bloemen. De vier overige heb ik meegenomen naar Nijmegen, omdat ze daar qua inhoud thuishoren. Tante Mies en tante Bertje waren twee tantes van Nannan. Ze woonden in Berg & Dal, dicht bij Nijmegen. Ik herinner me ze zelf alleen nog als stokoude dames en hun komst in de Ridder van Cuijckstraat werd door mij altijd gevreesd, aangezien er dan een kusje verwacht werd. In zeker opzicht kun je dus zeggen dat ik deze schilderijen verdiend heb. Het verplicht ook tot een klein onderzoekje, waarvan hier het verslag.

De schilder heet Cornelis Jozeph Verheijen, geboren 11-3-1881, gestorven 6-10-1956. Hij was van beroep huisschilder, later fotograaf en dus ook kunstschilder. Hij had les gehad op de academie van onder meer Jan Toorop. Dat moet dan zijn geweest tussen 1906 en 1912, toen woonde Toorop in Nijmegen. De familie had nóg een bron van inkomsten: een slagboom. De grens met Duitsland lag toen anders dan nu en de familie kon tol heffen indien reizigers via hun slagboom naar Duitsland gingen. De vader van de schilder had ook nog eens een grote klapper gemaakt: hij had het zgn. "filosofendal" in bezit en verkocht dat aan een projectontwikkelaar. Het dal is in Nijmegen e.o. erg bekend als een van de mooiste plekjes van de streek en er wonen nu alleen rijke luitjes. Het astronomische bedrag van 6000 gulden werd er mee binnengehaald. Daarvoor moesten ze wel voortaan afzien van nog een extra zakcentje: op een plekje in het dal met een

leuke wegwijzer (opschrift: "laat vriendschap helen wat grenzen delen") hadden ze een camera opgesteld, waar wandelaars zichzelf op de foto konden laten zetten (links een voorbeeldje, de paal staat er nog steeds). Op deze plek hebben de tantes vast gewandeld en daar zijn ze mogelijk voor het eerst in contact gekomen met de schilder.


Cornelis Verheijen schilderde met name landschappen. Op twee schilderijen staan de Elyzeese velden afgebeeld, een mooi open stukje agrarisch landschap op de stuwwal met uitzicht op de Ooijpolder. Die staat zelf met twee koeien ook afgebeeld. Verheijen maakte zijn schilderijen in zijn speciaal daarvoor gebouwde studio, met daglicht aan alle kanten en hij deed er behoorlijk lang over. Het canvas spande hij zelf op, waarna hij altijd eerst een grijze grondlaag opzette voordat hij aan de voorstelling begon. Hij schijnt ook eens een portret te hebben geprobeerd, maar dat vond ie maar lastig, dat kwam te nauw. Overigens is het eerder door mij verspreide verhaaltje dat hij eens per jaar met de fiets (zonder rubberen banden) naar Amsterdam ging om verf te halen niet waar. Dat betrof zijn zoon in de WOII, die naar Amsterdam en Berlijn fietste voor fotopapier.

De kleinzoon van de schilder, zelf inmiddels 70, heeft een fotozaak in Nijmegen-Oost (Daalseweg). Vandaag ben ik daar even langs geweest en van hem heb ik de informatie. Hij herinnerde zich nog wel wat van de verdeling van "onze" schilderijen, die over de familie werden verspreid toen opa dood ging. Een aantal schilderijen gingen naar bestemmingen buiten de familie. Heel erg groot was het oeuvre niet en dat er vijf richting Mies en Bertje gingen, was dus wel bijzonder. Van de relatie tussen de schilder en onze tantes wist hij verder niets. Ik hoop later nog een foto te kunnen bemachtigen van de schilder en misschien ook een plaatje van zijn Unvollendete, het onaffe schilderij dat na zijn dood bleef liggen.
De bekendste Verheijen is trouwens geen schilder maar een schaatser: Carl Verheijen, een andere kleinzoon van de schilder, was in de jaren 90 een bekende lange-afstandschaatser,
5 opmerkingen:
Leuk dat je dat allemaal hebt uitgezocht, Mike! Ik herinner me dat mama ooit vertelde dat de tantes de schilderijen kregen in plaats van geld. Mogelijk waren ze goed bevriend met Cornelis Verheijen en hebben ze hem ooit geld geleend dat hij terugbetaalde met een aantal schilderijen.
Overigens vind ik de schilderijen op de blog mooier dan in het echt! Er ligt een mooie gloed overheen. Of heb je de foto´s met flits gemaakt???
Nee, gewoon met mijn mobieltje gemaakt. Maar de spiegeling van het raam maakt ze inderdaad wat aantrekkelijker, al zijn de schilderijtjes in het echt ook zeker de moeite waard, vooral de koeien.
Leuk speurwerk, Mike! Waar heb je al die kennis vandaan? Is trouwens ook bekend hoe tante Mies en tante Bertje in Berg en Dal terecht waren gekomen? In hun jeugd woonden ze immers in Amsterdam! Ik ben nooit bij de tantes in Berg en Dal geweest, maar klopt mijn herinnering dat Marleen bij hen heeft gelogeerd? Toen ze terug kwam had ze geleerd te zeggen: Wafel, ellebogen van de tafel!
De tantes gingen naar Londen om bij hun broer te zijn. En in ieder geval Tante Bertje had aldaar een administratieve baan. Na de oorlog zijn ze weer naar Nederland gekomen. Ik weet niet zeker of ze naar Londen gingen en vanwege het uitbreken van de oorlog niet meer terug naar huis konden, of dat het een lang bezoek betrof. Ze gingen niet meer terug naar Amsterdam, het zou zelfs kunnen zijn dat ze daar niet meer zo welkom waren. Tenslotte hadden ze "gekozen" voor het zwarte schaap van de familie, onze opa. Allemaal giswerk van mijn kant. Er zijn nog foto´s van een bezoek aan Berg en Dal. Marleen was toen nog niet geboren, maar het best wel eens kunnen dat ze daar mocht logeren! Al klinkt dat "Wafel, ellebogen van de tafel" erg TanteRiaAchtig.
Erg interessant allemaal en leuk dat je dit hebt uitgezocht!
Weet je wat? Over een jaar of vijftig ga ik ook vanalles uitzoeken en verschijnt hier net zo'n bericht op de blog maar dan over bijvoorbeeld de gedichten van tante Mike en tante Beppie...
Een reactie posten