Wat te doen met Marinus en Augusta.....

Een paar weken geleden kregen we een berichtje van Marian - zus van T -, dat ze de zolder weer eens had opgeruimd en of wij iets wilden hebben dat daar al jaren stond, en geen doel leek te hebben. Marian had het voorwerp zelf ooit meegenomen uit de studeerkamer van haar oudste broer, toen na diens  overlijden, zijn hele huis leeggemaakt moest worden. Het was iets wat je niet zomaar ergens neerzet, maar ook niet zonder meer weggooit. 

Het ding belandde bij Marian op zolder en nu wilde ze er zomaar ineens van af. Dat moet je niet tegen mijn echtgenoot zeggen, die zijn bijnaam Toon Tin (naar een Boxtelse dorpsgek) volledig eer aan doet omdat hij bij ons de zolderkasten na het vertrek van onze dochters vol heeft gezet met zijn "archief". Versta daar eenvoudigweg alles onder en dan nog meer. 

Onze oudste dochter deed hem een tijdje na, denk aan het eerder vermelde luciferdoosje met de naalden van een inmiddels gecomposteerde kerstboom, dat ik in haar kast vond toen ze ging studeren en uit huis vertrok. Op dit moment spaart meneertje Tin weer Corona-kranten, die hij - na Corona - van plan is 'allemaal uit te zoeken'. Let wel: er arriveren hier dagelijks twee landelijke dagbladen, een 's morgens en een 's avonds. Ik ben gestopt met op hem te mopperen, maar sla nu slechts nog de ogen ten hemel.

Dat deed ik ook toen Marian haar voorwerp naar ons toebracht. Groot en loeizwaar, om er maar iets neutraals over te zeggen. Lieve hemel, waar moest dat nu weer staan! Bij ons op zolder naast de kerstboomnaaldjes? Dat leek me geen geschikte plek. Daar slapen onze kleinkinderen als ze komen logeren. Op de studeerkamer van onze verzamelgek zelf? Geen plaats voor en tsja, er komt wel eens iemand hem qualitate qua op die kamer bezoeken en die moest eens denken.

Toen bedacht ik een plek buiten, op ons indianenveldje, waar de stokken altijd al klaar voor als de indianen weer komen logeren en hun wigwam in volle glorie weer opgezet moet worden. En zo gebeurde het:

 

Daar stond-ie dan. Niet eens zo gek. Alsof twee kolonisten in de negentiende eeuw, op weg naar Ohio om er een boerderij te beginnen, onderweg op een bende woeste indianen - sorry, native Americans - waren gestuit en ter plekke afgeslacht en daarna keurig in de grond gestopt waren. 

Maar, ik weet het niet. Gisteren kwam de buurman een ladder lenen, en toen moest ik wel uitleggen wat daar stond. En ik moest ineens denken aan Sofía van 7, die een gevoelig hart heeft en laatst drie nachten pas na langdurig snikken insliep, omdat ze in de klas het begin van de GVR-film had gezien en daar nog steeds compleet overstuur van was, op de haar goed uitkomende momenten dan. 

Ik wend me nu dan maar tot jullie, mijn vindingrijke familieleden: wie helpt me uit de brand? Mijn man wil hem niet weggooien, maar waar oh waar kunnen we de steen van Marinus en Augusta zijn laatste rustplaats geven?

 

Kandelaberen

Heel lang geleden schreef Adrienne een prachtige blog over de boom achter ons huis. Hier kun je die bijdrage nog eens nalezen. Nu, zeven jaar later, is die boom steeds verder uitgegroeid.

De boom hindert ons bij een nieuw plan: de bouw van een aanbouw van de annex. Dus belde ik een 'elargeur'. Dat is een mannetje die bomen kan kandelaberen, Claude heet hij. Hij kwam met veel apparatuur en een zoon.

Claude zit met drie kettingzagen boven in de bak en zijn zoon helpt hem vanaf de grond om te navigeren zonder takken te raken. Roelof staat op de grond om aan te geven waar de takken moeten worden doorgezaagd. Beide hebben aan het einde van de klus pijn in hun nek van het naar boven kijken en een schorre keel van het schreeuwen.

De tuin loopt langzaam vol met enorme takken. De auto maakt echter geen schade aan het 'gazon'. Tot mijn verbazing hangt de auto in de lucht en steunt op vier poten.

Tijd voor een filmpje. Zet je geluid even wat zachter voordat je dit aanzet.

Na een uur of vijf had Roelof het helemaal gehad. Hij betaalde hij Claude en stuurde hem  naar huis. Zodat hij zelf alle opruimwerk moest doen. Maar dat vindt hij helemaal niet erg. 

Hout voor de kachel:

En de rest? Drie dagen stoken:

En de boom? Ik heb geprobeerd een foto te nemen van dezelfd plek als de beginfoto: 

Taule is af

In 2010 zijn we begonnen en nu is de laatste hand aan Taule gelegd. Zes jaar dus. De Grote Renovator is al twee jaar geveld door een hernia, dus de werkzaamheden liggen al die tijd al op een heel laag pitje.

Maar het was een moeilijk klusje, dat nog wachtte. Het balkon. Dat is van beton, daarop ligt een waterdicht zeil en daar weer op liggen tegels. De tegelzetter wenste geen voorzieningen te treffen voor de afwatering, dus het regenwater gutste gewoon over de zijkanten. Daardoor werd alles onder het balkon nat van het spatwater.

Roelof, en veel vrienden, klussers en winkelbedienden hebben zich gebogen over het probleem: hoe maken we een nette afvoer zonder dat we de tegels van het terras beschadigen.  Roelof kwam zelf met de oplossing:

Hij heeft een metalen hoeklatje rondom het balkon op de tegels geplakt. De hoeklatjes leiden het water naar een hoek van het balkon en komen daar uit boven een 'stadsuitloop':

Er staat een bamboe stok in de uitloop omdat het lawaai te dempen van vallend water, maar die helpt daar niet tegen.

Echt mooi is het niet. Maar het werkt. De afvoer mondt uit in de afvoer van het terras.

Omdat het terras onder het balkon nu droog blijft, konden we gaan puzzelen over de water aanvoer en afvoer en de electriciteit op dat deel van het terras. Er was een kraan, een afvoer en een stopcontact gemaakt voor de bouw destijds. Die kun je zien in de bovenstaande foto, naast de opgeklapte stoel tegen de muur. Maar helaas zitten ze op de verkeerde plek.

We wilden graag de slangen uit het zicht en een gootsteen maken voor de afvoer. Als je daar een gootsteen maakt, kun je niet meer tussen de gootsteen en de tafel door. We kunnen de plek niet wijzigen, de slangen komen daar uit een muur van 60 cm dik, waar inmiddels aan de binnenkant een complete keuken tegenaan is gebouwd. 

Dit is de oplossing:

Het rechtse deel dient alleen maar om de slangen te verbergen. En de gootsteen is zo veel meer naar links geplaatst, je kunt nog mooi tussen de tafel en de gootsteen doorlopen.

Maar het vervelendste werkje moest nog komen. Roelof moest van mij een hek om het balkon maken. Dat vindt hij volkomen onzinnig, hij is zelf de enige die ooit op dat balkon komt en hij valt er vast niet af. De balkondeur is zo goed gesloten dat ik zelfs de sleutel niet omgedraaid krijg. Maar ik wilde het toch, voor mij was het huis niet af zonder een hek om het balkon.

Ook hier bij zat er wat tegen. De metalen strips die de tegelzetter tussen de tegels had aangebracht, bleken lang niet sterk genoeg om de palen voor het hek aan vast te zetten.

 Dus werd er weer geimproviseerd. Bij elke paal werd een steunbalkje vastgemaakt.

De constructie en de kettingen zijn niet erg sterk. Je kunt dus nog steeds van het balkon vallen.  Maar de kettingen hebben iets feestelijks, net slingers.

Ik ben tevreden. Roelof bedenkt nu nieuwe projecten, binnen, achter de computer. Hij is weer opnieuw geveld, nu zonder aanleiding maar wel weer in oktober. Zucht.

Maar Taule is af!

Cactussen

Toen ik in de jaren '70 "op kamers" ging waren ze populair, kamerplanten. Ik herinner me als toppers de gatenplant, de papyrus en de ficus. De laatste was geen gemakkelijke om tevreden te houden en viel snel uit. De papyrus zat binnen een jaar onder de "spint" en de gatenplant was weliswaar onverwoestbaar, maar had een norse uitstraling. De sanseveria was een no go plant, veel te ouderwets, maar een yucca was weer helemaal yup. Kortom, we waren er mee bezig. Als ik nu de vensterbanken bekijk, heb ik het idee dat men er steeds minder mee bezig is. Gewoon niet. Waar al mijn kamerplanten gebleven zijn, weet ik niet. Met pijn in het hart (tsja, toch een mini-moord) heb ik een paar jaar geleden een bovenmaatse yucca (super lange stammetjes met daarboven ergens wat plukjes groen) in de groenbak gegooid, maar er moeten veel meer planten het huis uit geslopen zijn toen ik even niet oplette. Op een gegeven moment was in ieder geval de vensterbank leeg. Nu niet meer, want ik blijk een nieuwe hobby te hebben: cactussen.

Met de meest rechtse op de vensterbank is het begonnen: hij waaide binnen van onbekende herkomst als peuter, even groot als nu een van de zijscheuten is. Ik heb vele malen op het punt gestaan om hem weg te kieperen, want hij viel na een tijdje keukenvensterbank telkens om, omdat hij in het te kleine potje topzwaar was geworden. En je kon dat rotding dus niet oppakken zonder je flink te prikken. Nadat ik hem met ovenwanten aan had omgepot, begon hij zowaar te bloeien. Tevreden met dat succesje, kwam ik tezelfdertijd in de AH een aanbieding tegen: drie minicactussen in een plasticje voor 2 euro. Dat zijn nu de drie meest linkse. Het eerste bolletje is bloedje-saai, maar wie weet komt daar ook nog een keer een bloempje aan. De middelste gaat als een trein en de rechtse herken ik als vetplant van het Essche Heike. Daar komt als het goed is een keer een lange stengel met bloempjes uit. De vier middelste zijn weescactussen: een blijkbaar minder gewaardeerd cadeautje van iemand aan een van de kinderen, door mij maar liefdevol opgenomen. Je ziet daar rechts een soort bonzai-variant van de cactus uit de westerns, maar de leukste vind ik de vijfde van links. Waar de meeste planten een zekere voorspelbaarheid in de groeiwijze hebben, lijkt dit een wat anarchistisch type. Platte stukken, ronde steeltjes, asymmetrisch opbouw, bladachtige uitsteeksels, een witte wolachtige bedekking: het is mij niet geheel duidelijk welke kant dit op gaat. Heeft iemand hier ervaring mee? Intussen kwijt ik me met toewijding aan mijn hobby, door in het geheel niets te doen. Ze hoeven maar één keer per maand water. 

Whatsapp-'Groeten uit Haiti'-spam - deel 2 - 'Kraan'water

Na een heerlijke week vakantie Colorado, vloog Pauwel ineens door naar Amsterdam voor werk en dat voor maar 3 dagen. Lekker gejetlagged dus (Beppie zou me corrigeren: moet natuurlijk zijn: gejetlagd. Maar ik vind het zo mooier, een soort verbasterd Engels 😊 ). Ik ging meteen terug naar Haïti. Waar ik ook meteen weer met de kleine ongemakjes had te maken: eerste ochtend geen warm water, de middag geen elektriciteit en de dag erop helemaal geen water. Alles wordt wel op enkele uren opgelost hoor. Maar het geeft aan hoe verwend we in het Westen zijn!

Ik heb de vorige keer wat over elektriciteit verteld, nu iets over water.

In Haïti is geen leidingwater. Onder huizen bouwt men standaard een citerne, een waterput. Toegankelijk via luik, zoals ook bij ons bij de voordeur;

Beetje lastig te fotograferen via dat luik en dus te moeilijk zien: het water in de put. Staat nu ongeveer halverwege.

Die put is gewoon open en er kunnen gemakkelijk vuil en beesten in. Daarom moet er 1x per week chloride in. Agressief spul hoor!! Hadden we eerst in het voorraad hok liggen,  maar daar kon je vervolgens door de chloorlucht niet meer naar binnen 😁

Vervolgens hebben we een pomp voor waterdruk (in de tank er naast). En naast de pomp staat ook de boiler. Omdat onze bovenburen ook water nodig hebben, alles in 2-voud op de foto;

Onze pomp:

Speciaal voor de techneuten 😊

Maar... die pomp werkt alleen als we elektriciteit van de Haïtiaanse maatschappij hebben of als de generator aan is. Niet op de batterijen. Omdat we echt wel een aantal uur per dag op de batterijen leven, is er ook een klein vaatje dat hoog staat zodat er toch wat waterdruk is als er onvoldoende elektro is;

Zoekplaatje 😁.

Dat tankje is ok voor afwas en wc etc, maar eigenlijk te weinig bijv voor de douche. Het kan, is alleen niet erg krachtig 😊.

Maar met de nodige buizen overal hebben wij dus ook 'kraanwater'. Oh, had ik nog niet gezegd: dat water in de citerne is regenwater. Als je er veel verbruikt (mensen die bijv eigen zwembad hebben), kan je extra water via een tankauto laten leveren.

Door filters en de chloride is het water voldoende gezuiverd. Maar het is zeker GEEN drinkwater!! Zelfs je tanden kan je niet poetsen met het water. Daarom hebben we grote bidonnen met drinkwater (en kleine flesjes bij de wastafels die we telkens hervullen):

En die worden afgevuld op de brouwerij (bier wordt ook met dit water gemaakt). Gewoon met een kraantje op de grote tank 😁:

Dit wordt door onze chauffeurs gedaan (note: wij mogen in Haïti niet zelf rijden maar hebben de beschikking over 2 chauffeurs die ons in principe elk moment van de dag rondrijden), op de foto is dit Patrick.

WhatsApp - Groeten uit Haiti

Toen Pauwel naar Haiti vertrok, is hij een WhatsApp groep 'Groeten uit Haïti' begonnen. In het begin vooral voor de naaste familie, gaandeweg ook heel wat vrienden die ons wel en wee volgen. Aangezien ik meer tijd heb, ben ik vooral diegene die de updates verzorgd. Omdat berichtjes in WhatsApp typen heel wat makkelijker en sneller gaat dan een 'echt' artikel voor TLTZTM schrijven, krijgen de lezers van de blog eigenlijk nauwelijks updates van mij. Ons Erik had al een paar keer gesuggereerd dat ik de WhatsApp berichtjes via internet moest invoeren, dan kon ik gemakkelijk copy-paste doen voor de blog.

Maar nu heb ik vandaag weer een WhatsApp update naar vrienden en familie gestuurd, juist - via mijn telefoon. Weer geen update voor de blog-lezers! Maar... Ik heb de tekst gedownload van WhatsApp naar mijn mail, en kan er nu de foto's tussen plakken. Het zijn de oorspronkelijke berichtjes, met de emoticons, ik heb alleen de type fouten eruit gehaald. Het zal wellicht wat jofel zijn, maar ach, dat kan deze blog wel hebben.  

Hierbij een eerste onderwerp waarover ik enkele weken geleden had gewhatsapped (is dat een woord??). Deze week probeer ik nog enkele stukjes te plaatsen, mits jullie het interessant vinden uiteraard!

Elektriciteit in Haïti.

(De Whatsapp berichtjes zijn geschreven nadat wij weer eens een elektriciteitsstoring hadden. Wordt altijd wel opgelost, maar ik heb onderstaande tekst verstuurd om duidelijk te maken dat het hier wat complexer is dan gewoon 'het licht aan doen' zoals in het Westen...)

Om te beginnen hebben we hier de nationale maatschappij EDH (Électricité d'Haïti). Die heeft bovengrondse bedrading:

Die staat voor ons huis 😎. Maar zij kunnen de vraag niet aan en zodoende hebben we maar een aantal uur per dag elektriciteit. Afhankelijk van de wijk is dat ergens op de dag of nacht. Wij hebben doorgaans overdag een aantal uur. Iemand vertelde me dat ze een keer 23 dagen helemaal zonder hebben gezeten...

Voor veel Haitianen is dit de enige vorm van elektro en al redden ze prima zonder, de mobiele telefoon is misschien hun belangrijkste bezit en daar heb je toch af en toe ook elektro voor nodig. Je ziet dan ook overal waar een stopcontact zit (in supermarkt, bank, airport,...) een mobieltje liggen 😀

De rijke Haïtianen hebben een generator. Die staan vooral 's nachts aan voor de airco's!! Wij hebben er zelfs 2, gelukkig maar, want ook die zijn niet altijd stabiel:

Dit is de grote, die doorgaans niet draait. Nu wel, want de kleine was kapot en is helemaal ontmanteld;

Niets meer van te zien 😊.

Voor de tijd tussen EDH en de generator hebben we een zooi batterijen:

De bovenste rij is voor onze bovenburen. De onderste van ons. We hadden al eerder problemen en toen bleek een aantal batterijen kapot, we moeten het sindsdien met een aantal minder doen.

Bij de batterijen hoort een inverter, die wisselstroom (EDH, generator) om zet in gelijkstroom (batterijen) en omgekeerd. Geloof ik, altijd een hekel gehad aan natuurkunde/fysica 😊.

En mogelijk is die nu kapot. Maar ja, men zegt hier: alles gaat hier kapot. En als je ziet hoe de bedrading gedaan wordt dan geloof je dat meteen:

Ja, echt heel veilig 😬. Bij de generatoren is ook zo'n kast met bedrading. Laatst sprongen daar de vonken uit, kortsluiting of zo. En dan gaan ze met een stok die contacten te lijf... Totaal geen idee van risico en veiligheid.

Maar goed - doorgaans hebben wij dus wel continu elektriciteit al kunnen zware apparaten (wasmachine, airco) niet op de batterijen. Ach, dat is een beetje aanpassen, en als je bedenkt dat 99% van de bevolking max een paar uur per dag elektriciteit heeft, of gewoon helemaal niet.... dan sta je weer met beide benen op de grond.

Hierop een reactie van een vriendin uit Stockholm:

Het is enkel bij een lange stroompanne dat je beseft hoe afhankelijk we zijn van elektriciteit 😕. Wij hadden hier deze winter een 2-uur durende stroompanne in Stockholm city en dat op het middaguur. Alle restaurants zaten in het donker, supermarkten dicht, verkeerschaos want geen verkeerslichten, alle scholen dicht want geen licht en geen verwarming... Maar hier is dat op 2u opgelost 😃...

Vriend uit België:

Wij hebben dan wel kerncentrales, maar die liggen de laatste tijd ook de hele tijd plat ...  Hebben jullie daar geen zonnepanelen?

Mijn antwoord:

Op kleine schaal gebeurt dit: gezinnen op het platteland kunnen (met donorgeld!!) kleine paneeltjes krijgen voor met name licht - tbv veiligheid en bijv huiswerk voor kinderen. Grote investeringen doen in Haïti, ik denk dat niemand durft. Langetermijnplanning bestaat hier niet. De politiek is zeer onzeker. En dit product is zeer gevoelig voor beschadigingen (het is hier zo stoffig...), maar ook bijv diefstal. Er is ook een probleem van lokatie - Haïti is erg heuvelachtig en er wonen hier (iets kleiner dan België) toch ook 10milj mensen. Verder is er absoluut een probleem van maintenance en beschikbaarheid van techneuten daarvoor - Pauwel kan er alles over vertellen - niet dus!!

Er is zeker zonlicht genoeg, maar het land, de overheid, zal echt stabieler moeten worden, voordat iemand hier groots wilt investeren.

Haïti in beeld

Petra vond dat ik moest komen, dus dan doe ik dat. Bijna drie weken ben ik er geweest. Ik logeerde in hun luxe appartement, in hotels en in een superdeluxe beach-resort. Ik kwam niks tekort, het was een gezellige en heerlijke vakantie. En ik genoot buiten Port-au-Prince, de hoofdstad, van de tropische natuur, veel bloemen, veel fruit, veel mooie bomen. Ook zeer armzalige dorpen werden grotendeels toegedekt door bougainville. Het is dan ook prachtig weer,  met een mooie mix van zonneschijn overdag en regen 's nachts. Petra en Pauwel zijn dan ook heel gelukkig.

Maar toch.

Haïti heeft alle pech van de wereld gehad. Het land is gevormd door de opstand van de slaven tegen hun Franse overheerser, ze maakten zichzelf vrij en besturen sinds 200 jaar hun eigen land. Maar ze kregen vanaf het begin alle mogelijke tegenwerking, vooral van de Verenigde Staten, die een vrije slavenrepubliek in hun achtertuin niet gewenst vonden. En de Amerikanen blijven een belangrijke vinger in de Haïtiaanse pap houden. Ook in de nasleep van de gruwelijke aardbeving, nu zes jaar geleden. Het rare is, dat het land heel erg Frans aandoet. De taal is Kreyol, maar dat is gebaseerd op Frans, wij spraken met iedereen Frans. Baguettes, om 12 uur warm eten, demonstreren, trots en eigenwijs en daardoor dom, ik herkende het.

Haïti hoort bij de armste landen ter wereld (veel Afrikaanse landen zijn overigens nog armer). Dat is vooral schrijnend omdat er zoveel stinkrijke mensen wonen. Haïtianen die - vaak via corruptie - rijk geworden zijn. Heel rijk, zelfs in onze ogen. En veel, relatief rijke, buitenlanders. Een middenklasse bestaat eigenlijk niet, al vrees ik dat er nog wel een onderklasse bestaat. Delen van Haïti heb ik niet gezien, te gevaarlijk.

We werden rondgereden door de chauffeurs/beveiligers van Heineken. We mochten meestal niet uit de auto, zelfs het raam mocht niet open. Ik moest filmen door de zwart-gestreepte ruit van de auto.

De meeste Haïtianen vinden hun uiterlijk zeer belangrijk. Hagelwitte T-shirts, moderne spijkerbroeken, gelakte nagels, prachtige kapsels. En vooral schone kleren. Als je ziet hoe ze wonen, in het stof, zonder stromend water, dan vraag je je af hoe ze dat voor elkaar krijgen.

Gelukkig kreeg ik op het einde van mijn vakantie nog een opkikkertje van een vriendin van Petra. Ze was nu drie jaar in Haïti. Ik vroeg haar of het in die tijd veranderd was. "Zeker, het is veel beter geworden", was haar antwoord. Ik hoop voor de Haïtianen dat dat zo doorgaat.

Het verhaal van het poezenalfabet

Dit verhaal heb ik al vaak verteld, maar nu is het echt af. Dus kan ik het wel op de blog zetten.

Lang, heel lang geleden, borduurde ik een poezenalfabet. Toen het doek af was, heb ik het ingelijst, het was dus een soort schilderij. Ik houd van borduren, maar niet zo erg van de resultaten, dus ik gaf het aan Roelof. Die heeft het uiteindelijk opgehangen in de gang van ons huis in Oudenbosch. Naast de voordeur.

Toen we het huis wilden verkopen, was er een Open Dag. Ik speelde zelf voor makelaar. Op zo'n dag belde er, ver voor de officiële aanvangstijd, een man aan de deur. Ik zag hem en schatte in dat hij de weg kwam vragen. Hij zag er bepaaald niet uit als iemand die een huis van zeseneenhalve ton ging kopen.

Maar ik vergiste me, hij kwam echt voor het huis. Hij heette Arjan en had zijn zus meegenomen. Eenmaal binnen zei zij meteen dat ze het poezenschilderij prachtig vond. Ik zei dat ze dan maar eens het hele huis moesten bekijken, want ik had nog veel meer geborduurde schilderijen.

Ze bekeken het huis, maar ze kwamen eigenlijk voor de tuin. Daar brachten ze uren in door, terwijl ik andere, naar mijn gevoel serieuzere kandidaten het huis liet zien. Die vonden allemaal de tuin te groot. Teveel werk.

Arjan en zijn zus kwamen nog even binnen koffie drinken, het werd heel gezellig. Toen ze eindelijk weggingen, door de voordeur, vertelde de zus nog eens dat ze het poezenalfabet zo mooi vond. In een opwelling zei ik: "Als jij zorgt dat je broer dit huis koopt, dan krijg jij van mij dit schilderij." Dat vond ze heel leuk, ze zou het doen.

Arjan bleek miljonair. Hij kocht uiteindelijk het huis, niet voor de vraagprijs maar wel bijna. Ik weet niet hoeveel aandeel de zus in de aankoop had, maar ik vond dat ik mijn belofte in stand moest houden.

Daar was Roelof een beetje boos over. Het was toch zijn schilderij! En dat kon ik toch niet zomaar weggeven? Dus beloofde ik Roelof dat ik hetzelfde schilderij nog eens zou maken.

Ik fotografeerde elke 'letter', maar ik vergat het totaal te fotograferen. Maar misschien krijg je zo een indruk:

Ik had het patroon nog, met het overgebleven garen. Van de erven van een tante van Roelof had ik veel borduurlinnen gekregen. Er zat een blauwe lap tussen die ik kon gebruiken. Ik hoefde alleen maar enkele soorten draden bij te kopen. Het kostte dus vrijwel niets, alleen maar drie jaar borduren.

Nu is hij af, en hij hangt weer in de gang, bij de voordeur. Voorlopig verkopen we Taule niet, maar voor alle zekerheid heb ik er een foto van genomen.

De paradoxale Grote Verandering

Toen Petra naar Haïti verhuisde voelde ik de kriebels weer even, maar ik ben nog niet aan de beurt. Mijn datum nadert, nog een paar jaar en dan is het weer zover.

Beppie schrijft over veranderings-angst, en misschien is dat wel een gevolg van risico aversie. Katelyn is risico mijdend, dus ik ben haar maar gaan voorbereiden, want onze Grote Verandering komt. Nog een paar jaar, en dan gebeurt er weer iets belangrijks. "Waar in de wereld wil je wonen, en waar wil je dat Elsa naar school gaat, Katelyn?" Ik vraag het haar gewoon, want we kunnen vast de windrichting beïnvloeden.

Ik ken de tafels van zes en twaalf, en vierentwintig. Mijn leven ontplooit zich in veelvouden daarvan. Toen ik vijf was (eigenlijk een jaartje te vroeg), verhuisden we van Sittard naar Rosmalen. Op mijn twaalfde gingen we naar België - dat was echt een Grote Verandering. Precies zes jaar later dreef ik naar Tilburg voor de studie, en dat duurde ongeveer zes jaar. Het laatste jaar ging ik naar Australië en uiteindelijk Singapore (eigenlijk was dit een jaartje te laat), ook dat was echt een Grote Verandering. Je hoeft geen hoog IQ te hebben om deze reeks te voorspellen: 6, 12, 18, 24... En inderdaad, het hield niet op: Rond mijn 30ste trouwde ik fout, en kocht ik een flat goed.

Zes jaar later vond ik mijn reboot-knop en begon mijn huidige, gouden era. Een verfrissende storm: eigen bedrijf, nieuw lief, weg uit de flat, een nieuw leven. Geen high-impact immigratie naar een nieuw land, maar deze verdiende heus de titel 'Grote Verandering'. Ongeveer zes jaar in, kochten en verhuisden Katelyn en ik naar flat II, en Elsa werd geboren. Ik was ongeveer 42. Dat is intussen alweer een paar jaar geleden.

De volgende is dus 48, en dat is nog best een hoop nachtjes slapen. Maar 48 is een veelvoud van twaalf (en van vierentwintig!), dus dit wordt weer zo'n massale! Nog een puzzelstukje valt op haar plek: in dat jaar begint Elsa aan de lagere school. Je snapt dat ik steeds minder rustig slaap, want wat staat me te wachten? Zullen we deze keer weer naar een ander land gaan?

En dan droom ik weg, beseffend dat het allemaal puur toeval is. Heel misschien is er wel een hormoon, dat echt mensen loswrikt na een aantal jaar stil te zitten, denk bijvoorbeeld aan de 'seven year itch'.

Maar, nu heerst het gevaar dat mijn Grote Verandering een self fullfilling profecy wordt. Als ik er al jaren van tevoren naar toe leef, is het dan nog wel zo'n enorme ommezwaai? Ik zou het eerlijk gezegd ook niet zo erg vinden als deze keer alles precies hetzelfde blijft, hahah.

En misschien is het dat wel; mijn verandering is deze keer dat de verandering niet komt! Want het breken van routine, dat is toch precies de definitie van verandering - wat een prachtige paradox :)

Update uit Haiti

De foto's heb ik bijna allemaal al op Facebook gezet, maar hierbij ook voor niet-facebookers.

Eten en drinken 
Dat is hier uitermate goed verzorgd. De supermarkten hebben werkelijk alles, veel meer dan in NL. Je kan hier uit alle werelddelen eten kopen: Europees, Amerikaans, Zuid-Amerikaans, Aziatisch, Midden-Oosten... Wel is het allemaal erg duur, want geïmporteerd. Zo kost een pak muesli hier al snel 8-9 euro. Een liter yoghurt (weliswaar van het dure merk Danone) kost ook zo'n 8 euro. 4 geïmporteerde appels: 7 euro.

Lokale producten zijn goedkoper. Gefabriceerde lokale producten zijn er niet zo veel (wel bier uiteraard!!), maar wel uit de landbouw: groente, fruit en vlees. Vooral het vlees is echt spotgoedkoop - vandaag 500g ossenhaas gehaald voor 7 euro!!

En je kan ook heel veel non-food in de supermarkt krijgen. Naast dingen als wc papier, wasmiddelen en persoonlijke verzorging, is er een ruime keuze aan keukengerei, schoonmaakspullen, elektrische apparaten (duur!!), en zelfs bizarre dingen als smeer- en motorolie...

Behalve ruim gevulde supermarkten zijn er op het gebied van eten en drinken ook veel goede restaurants beschikbaar, opnieuw uit alle windstreken. Van de Amerikaanse fastfood tot de Japanse sushi (met kwaliteitsrauwe vis). Prijzen zijn niet extreem duur, je kan voor 10-15 euro een lekkere salade krijgen, en je betaalt zo'n 20-25 euro voor een goed vlees- of vishoofdgerecht. Alleen een McDonalds ontbreekt hier (gelukkig) nog. Een Domino's pizza is er al wel, dus die McDonalds zal vast niet zo lang meer duren,

Voor alle duidelijkheid - die supermarkten, restaurants en ook de McDonalds in de toekomst is voor de rijke Haitianen en expats. Veel te duur voor de lokale bevolking, veelal werkeloos of met een salaris van zo'n 250 euro waar de hele familie van mee eet!



Verkiezingen
Dit jaar wordt er een nieuwe president gekozen. Haïti is duidelijk nog een jonge democratie, en heeft last van corruptie. Op zich ook wel logisch met de werkeloosheid en de lage salarissen. Ik kan me ook voorstellen dat men niet echt begrijpt wat een overheid is of doet. Want de bestuurders uit het verleden - die werden er vooral zelf beter van :-). Dus kiest het volk iemand die ze kennen, niet omdat hij zo'n goede leider is. De voorgaande president was bijv een bekende zanger. Hij heeft het niet eens zo slecht gedaan voor het land, in zoverre ik dit kan inschatten, maar ook hij en zijn familie zijn er heel veel op vooruit gegaan.... President worden is dus heel interessant, met als gevolg dat er 100+ kandidaten zijn. En die hangen overal hun posters met foto en het nummer waar je op moet stemmen. Anders moet je heel lang zoeken in die 100+ namenlijst :-).

Het grootste deel van de bevolking is arm, heel arm, maar er is die extreem rijke bovenlaag. Dit zijn een aantal invloedrijke families, en zij willen hun situatie vooral behouden. Zij zijn erg close - hebben met elkaar op school gezeten, trouwen met elkaar, enfin, ons-kent-ons. Zij zijn niet zichtbaar bij campagnes en kandidaten maar er zal vast geld stromen naar de kandidaten die zij in het zadel willen hebben, kandidaten die zij kunnen manipuleren.

Roddel of  niet, er zouden ook kandidaten gesteund worden met drugsgeld. En dan zijn er de Amerikanen en in mindere mate de Canadezen die hun invloed willen hebben in hun achtertuin.
Met andere woorden - er zijn veel onduidelijke krachten en hidden agenda's bij deze verkiezingen.

Maar het zijn dit keer opvallend rustige verkiezingen. Bij de vorige verkiezingen voor president en voor lokale bestuurders was er veel geweld. Dit keer gelukkig niet.
Vorige week zondag 25 okt was er een eerste ronde - zonder noemenswaardige incidenten. Dinsdag 3 nov wordt de uitslag verwacht. Er volgt in december een tweede ronde met 2 overgebleven kandidaten. Mogelijk komen er volgende week protesten van kandidaten en hun aanhang (lees - de onduidelijke krachten) die afgevallen zijn. Afwachten dus.

Vrij bewegen.
Wij mogen in Port-au-Prince en directe omgeving niet de straat op. Auto in, voor de winkel er uit, en meteen de winkel in. Bepaalde gebieden, de sloppenwijken, mogen we al helemaal niet komen en zeker niet uitstappen. Er is een periode geweest van veel kidnappingen van westerse expats. Momenteel is het aantal incidenten zeer beperkt, maar Heineken wil geen risico nemen en wij houden ons netjes aan de regels. Maar wat verder uit de stad, is het wel mogelijk vrij rond te lopen. En het is er bovendien prachtig. Ik had al wel een aantal 'berg' foto's op de blog gezet, maar hier nog een paar (jammer van dat rare mens op een van de foto's):

Op de laatste 2 een 'zandrivier'. Als het regent, dat betekent doorgaans heel veel water in korte tijd, dan kolkt het water de bergen af. Omdat Haitianen de meeste bomen hebben omgehakt voor houtskool, erodeert de zandgrond enorm en wordt het zand meegesleurd naar beneden. Ik zou graag eens gaan kijken als het geregend heeft - moet zeer indrukwekkend zijn!

Groetjes uit Haïti!

Nieuwe tuingenootjes

Vandaag arriveerden onze zes kakelverse zussies. Ze waren koud een half uurtje binnen, of Zora Toktok (voor- en achternaam, bedacht door Pien) legde haar eerste ei.
Het prachtige nachthok kon de dames niet bekoren: om half 10 rende Peter zo'n 20 minuten door de ren om de kippen een voor een te vangen en naar bed te brengen. Ik deed ook heel belangrijk werk: ik stond bij het deurtje en deed het open voor iedere kippenkop en dicht achter iedere kippenkont.

Betsie

Olaf

Olifant

Van boven naar beneden: Pip, Sneeuwwitje, Zora Toktok